85 procent medewerkers meldt zich nauwelijks ziek in jaren vóór uitval met burn-outklachten

NIEUWEGEIN – Van de werknemers met een diagnose spanningsklachten, overspannenheid of burn-out meldde 85 procent zich vooraf niet vaker dan drie keer per jaar ziek. Dat blijkt uit een analyse van Arbo Unie. De uitkomst laat zien dat organisaties die het aantal ziekmeldingen als belangrijkste graadmeter gebruiken, een groot deel van de werknemers met later vastgestelde burn-out gerelateerde klachten niet vroegtijdig herkennen.

Veelgebruikte HR- en verzuimsystemen werken met een signalering voor frequent verzuim. Daarvan is sprake wanneer een werknemer zich meer dan drie keer per jaar ziek meldt. Zo’n melding kan voor een leidinggevende aanleiding zijn om het gesprek aan te gaan over gezondheid, werkdruk of andere oorzaken van terugkerend verzuim. Uit de analyse van Arbo Unie blijkt echter dat deze grens bij het merendeel van de werknemers met een latere burn-out gerelateerde diagnose niet wordt bereikt. Een waarschuwingssignaal blijft dan uit.

Voor de analyse is gekeken naar werknemers die in 2024, 2025 of 2026 de diagnose spanningsklachten, overspannenheid of burn-out kregen. Binnen de groep werknemers met minimaal één bekende ziekmelding in de twee jaar vóór de diagnose meldde 15 procent zich meer dan drie keer per jaar ziek. De overige 85 procent meldde zich niet vaker dan drie keer per jaar ziek. Werknemers zonder ziekmelding in de twee jaar vóór de diagnose zijn niet meegenomen. Het werkelijke aandeel niet-frequente verzuimers ligt daardoor waarschijnlijk hoger dan 85 procent.

Frequent verzuim komt vaker voor bij jongeren

De analyse laat wel wat verschillen zien per leeftijdsgroep. Van de werknemers jonger dan 35 jaar die vóór hun diagnose hadden verzuimd, meldde 25 procent zich meer dan drie keer per jaar ziek. In de leeftijdsgroepen van 35 tot 45 jaar, 45 tot 55 jaar en 55 tot 65 jaar ging het respectievelijk om 19, 17 en 14 procent.

Frequent verzuim komt voorafgaand aan een burn-out gerelateerde diagnose daarmee vaker voor bij jongere werknemers dan bij oudere werknemers. Maar ook onder jongeren blijft driekwart onder de grens van meer dan drie ziekmeldingen per jaar. Een signalering op basis van verzuimfrequentie biedt dus ook bij deze groep slechts gedeeltelijk zicht op mogelijke psychische overbelasting.

Psychische overbelasting vraagt om eerdere signalering

Willem Goedhart, Arbeid- en Organisatieadviseur bij Arbo Unie: “Mensen blijven met een dreigende burn-out vaak te lang doorgaan en negeren signalen van overbelasting. Daardoor blijft psychische overbelasting regelmatig buiten beeld, terwijl de belastbaarheid al afneemt. Frequent verzuim blijft een belangrijk signaal, maar is onvoldoende om dreigende uitval door spanningsklachten, overspannenheid of burn-out tijdig te herkennen. Juist door eerder het gesprek aan te gaan, kunnen werkgevers sneller passende interventies inzetten. Hoe eerder je erbij bent, hoe korter het herstelproces meestal is en hoe groter de kans dat langdurige uitval kan worden voorkomen."

Arbo Unie adviseert werkgevers daarom niet alleen te reageren op het aantal ziekmeldingen van werknemers, maar juist alert te zijn op veranderingen in energie, herstel, gedrag en functioneren. Aanhoudende vermoeidheid, slecht herstellen na vrije dagen, concentratieproblemen, terugtrekgedrag, structureel overwerken en moeite met grenzen aangeven kunnen vroege signalen zijn van psychische overbelasting. Denk bij terugtrekgedrag bijvoorbeeld aan een werknemer die geleidelijk minder taken op zich neemt die eerder vanzelfsprekend waren. Zulke veranderingen kunnen aanleiding zijn om tijdig het gesprek te voeren over werkdruk en belastbaarheid en zo uitval mogelijk te voorkomen. Omdat leidinggevenden dit soort gesprekken soms lastig vinden, kan ondersteuning helpen om het gesprek zorgvuldig te voeren.