69% meer ziekmeldingen na zomervakantie: september start verzuimseizoen

Het aantal ziekmeldingen ligt in september gemiddeld 69% hoger dan in augustus. Dat blijkt uit een analyse van Arbo Unie over de jaren 2020 tot en met 2025. Daarmee is september niet de verzuimpiek van het jaar, maar wel het omslagpunt waarop het verzuimseizoen begint. In de maanden daarna loopt het aantal ziekmeldingen verder op, met de meeste meldingen in januari, februari en maart.

Opvallend is dat de meeste septembermeldingen kort duren. 73,4% van de ziekmeldingen duurt minder dan een week en de mediane verzuimduur is vier dagen, gelijk aan het jaargemiddelde. Tegelijkertijd groeit een relatief groter deel uit tot langdurig verzuim. In de analyse over 2023 duurde 11,4% van de septembermeldingen langer dan zes weken, tegenover 8,8% gemiddeld over het jaar. Psychische klachten zijn de voornaamste oorzaak van langdurig verzuim. Het is belangrijk snel in actie te komen om problemen te herkennen en erger te voorkomen.

Niet simpelweg een motivatieprobleem

Er is een verklaring voor het feit waarom ziekmeldingen stijgen. Vanaf september verandert er gelijktijdig iets op meerdere fronten. “De stijging na de zomer betekent niet dat werknemers massaal geen zin hebben om weer aan het werk te gaan. Vanaf september neemt in veel organisaties de drukte weer toe en komen mensen opnieuw meer met elkaar in contact. Tegelijk begint de periode waarin verkoudheid en griep een grotere rol gaan spelen. Die combinatie kan verklaren waarom het aantal ziekmeldingen na de zomer zo duidelijk oploopt”, aldus Corné Roelen bedrijfsarts bij Arbo Unie.
De analyse laat bovendien zien dat de grootste week-op-weekstijgingen in ziekmeldingen opvallend vaak direct na vakantieperioden plaatsvinden. Dat geldt niet alleen na de zomervakantie, maar ook na de kerst- en herfstvakantie.

September is vooral een waarschuwingsmoment

Voor werkgevers is september daarmee vooral een moment om alert te zijn op vroege signalen. Niet alleen op ziekmeldingen zelf, maar ook op veranderingen in functioneren, energie en belastbaarheid. Roelen: “Juist vóórdat iemand uitvalt, zijn er soms al signalen zichtbaar. Denk aan minder energie, moeite met taken of structureel achterblijven in output. Dat is het moment om het gesprek aan te gaan en te kijken of tijdelijk iets kan worden aangepast in taken, tempo of werktijden. Daarmee kun je in sommige gevallen voorkomen dat klachten uitgroeien tot langdurig verzuim.” Wanneer motivatie daadwerkelijk een rol speelt, is het volgens Arbo Unie verstandig om verder te kijken dan alleen de vraag of iemand het werk nog leuk vindt. Werkwaarden kunnen daarbij helpen: wat vindt iemand belangrijk in het werk? Gaat het om een concreet doel bereiken, vaardigheden ontwikkelen, samenwerken met anderen, bijdragen aan de samenleving of vooral om inkomen? Door daarover in gesprek te gaan, kunnen werkgever en werknemer beter bepalen wat nodig is om werk passend en betekenisvol te houden.

Voorbereiden op maanden met meer verzuim

De historische cijfers laten zien dat september niet op zichzelf staat. Vanaf het einde van de zomer neemt het verzuim toe en in januari, februari en maart worden gemiddeld de meeste ziekmeldingen gedaan. Voor organisaties is september daarom een logisch moment om niet alleen verzuim te registreren, maar vooral eerder te signaleren.

Werkgevers kunnen daarbij letten op veranderingen in werkgedrag, energie en prestaties, ruimte maken voor het gesprek en waar nodig tijdelijk werk of werktijden aanpassen. Zo wordt september niet alleen het begin van het verzuimseizoen, maar ook het moment waarop preventie het meeste verschil kan maken.