Waarom inclusie meer vraagt dan een themadag

Dat is precies de uitdaging. Aandacht voor diversiteit is belangrijk, maar pas als inclusie onderdeel wordt van het dagelijks werk, ontstaat er echt verschil. Zie Diversity Day daarom niet als eindpunt, maar als een goed moment om een belangrijke vraag te stellen: in hoeverre is inclusie aanwezig in onze organisatie.

Diversiteit is zichtbaar. Inclusie voel je

Een organisatie kan divers zijn samengesteld, zonder dat iedereen zich er daadwerkelijk thuis voelt. Inclusie wordt zichtbaar in de dagelijkse praktijk: Wie krijgt de ruimte om ideeën in te brengen? Welke ongeschreven regels gelden op de werkvloer? En voelt iedereen zich veilig om zich uit te spreken?

Volgens Gertie Buurmans, bedrijfsmaatschappelijk werker bij Arbo Unie, vraagt inclusie om aanpassing van de organisatie zelf: 

“Medewerkers passen zich nog te vaak aan de bestaande cultuur aan, terwijl de organisatie ruimte zou moeten maken voor verschillende manieren van denken, communiceren en samenwerken. Juist daar ontstaat het verschil tussen een organisatie die divers is en een organisatie waarin mensen zich echt thuis voelen.”
 

Inclusie begint in het gewone werk

Een inclusieve organisatie ontstaat niet door losse projecten, maar door de keuzes die iedere dag worden gemaakt. HR kan inclusie concreet onderdeel maken van bestaande processen en dagelijkse samenwerking door te letten op onderstaande punten:

• Kijk kritisch naar werving en selectie. Functie-eisen of sollicitatieprocedures sluiten soms onbedoeld kandidaten uit. Denk aan eisen die niet noodzakelijk zijn voor de functie of een selectiecommissie die weinig verschillende perspectieven meebrengt.
• Zorg voor gelijke ontwikkelkansen. Wie krijgt uitdagende projecten, coaching of een promotie? Onbewuste voorkeuren zorgen er vaak voor dat steeds dezelfde mensen deze kansen krijgen.
• Geef ruimte aan verschillende perspectieven. Inclusie begint al tijdens een overleg. Wie krijgt het woord? Wiens ideeën krijgen aandacht? En hoe ga je om met een andere manier van communiceren?
• Blijf het gesprek voeren. Vraag medewerkers regelmatig hoe zij de organisatie ervaren. Niet alleen in een jaarlijkse enquête, maar ook tijdens teamoverleggen en ontwikkelgesprekken. 

Kleine aanpassingen maken vaak het grootste verschil

Veel organisaties denken dat inclusie begint met nieuw beleid. Vaak zit de grootste winst juist in kleine veranderingen.

Gertie deelt een voorbeeld uit haar praktijk: "Een organisatie maakte voor een teamuitje een duidelijke visuele plattegrond van de locatie. Dat was bedoeld voor een medewerker met dyslexie, maar vrijwel iedereen bleek de kaart prettig te vinden.”

Zulke aanpassingen helpen vaak veel meer mensen dan vooraf wordt gedacht. Dat is precies wat inclusie doet: wat je voor één medewerker verbetert, maakt het werk vaak voor iedereen toegankelijker.
 

Blijf met elkaar in gesprek

Veel organisaties vullen zelf in wat medewerkers nodig hebben. Toch levert een open gesprek vaak meer op. Door regelmatig met elkaar in gesprek te blijven en goed te luisteren, ontstaat inzicht in wat goed gaat én waar verbetering nodig is.

Dat vraagt ook om een kritische blik op de eigen organisatie. Uitsluiting ontstaat lang niet altijd bewust, maar kan ongemerkt verweven raken in gewoontes, processen en ongeschreven regels. Daarom is het belangrijk om die regelmatig tegen het licht te houden en op alle niveaus binnen de organisatie te werken aan bewustwording. Ook Sjoerd Hagemeijer, projectleider van de werkgroep Diversiteit & Inclusie van Arbo Unie, benadrukt het belang daarvan:

“Bij Arbo Unie vinden we het belangrijk dat inclusie onderdeel is van ons dagelijks werk. Daarom hebben we een diversiteits- en inclusiebeleid en ondertekenden we het SER Diversiteit in Bedrijf-charter. Met trainingen over inclusief leiderschap voor het senior management, workshops over neurodiversiteit voor leidinggevenden en e-learnings voor alle medewerkers stimuleren we in de hele organisatie inclusief denken én doen!”

Van aandacht naar actie

Kijk dit najaar eens kritisch naar één HR-proces, bijvoorbeeld werving, ontwikkeling of het functioneringsgesprek. Waar is inclusie al vanzelfsprekend en waar nog niet? Diversity Day is een mooi moment om het gesprek te starten. De echte verandering ontstaat in de keuzes die organisaties daarna iedere dag maken.

Wil je diversiteit en inclusie duurzaam verankeren in jouw organisatie? De adviseurs van Arbo Unie denken graag mee over een aanpak die bij jouw organisatie past. Neem contact met ons op.