Maak kennis met onze sectorspecialist Dave Kreekel: zorgen voor de mensen die voor anderen zorgen

Je hebt zelf jarenlang in de zorg gewerkt. Wat neem je daarvan mee in je rol als sectorspecialist?

“Voordat ik bij belife begon, heb ik elf jaar als fysiotherapeut in de zorg gewerkt. De laatste acht jaar hield ik me daarnaast bezig met de gezondheid van medewerkers. 

Daardoor ken ik de zorg echt van binnenuit. Wat mij altijd opviel, is hoe betrokken zorgmedewerkers zijn. Ze willen er voor hun patiënten zijn en zetten graag een stap extra. Dat is een mooie eigenschap, maar er zit ook een risico aan. Mensen cijferen zichzelf soms weg en gaan te lang door.”

Wat is je rol als sectorspecialist?

“Als sectorspecialist volg ik de ontwikkelingen in de zorg op de voet. Denk aan verzuim, duurzame inzetbaarheid en de krapte op de arbeidsmarkt. Met mijn kennis van de sector help ik organisaties om die ontwikkelingen te vertalen naar hun eigen praktijk. Waar liggen de belangrijkste knelpunten? Wat hebben medewerkers nodig om gezond en met plezier te blijven werken? En welke oplossingen zijn praktisch en haalbaar? Daar denk ik graag over mee.”

Wat maakt verzuim in de zorg anders dan in andere sectoren?

“Het is vooral de combinatie van emotionele en fysieke belasting waar zorgmedewerkers mee te maken hebben. En daar komt de hoge werkdruk nog bij. Als er tien patiënten liggen, moeten die tien patiënten zorg krijgen. Ook als je dat ineens met twee mensen moet doen in plaats van met drie. Medewerkers gaan daardoor vaak zelf harder lopen.

Ook besmettingsgevaar kan de druk verhogen. Als een patiënt bijvoorbeeld in isolatie ligt, vraagt dat om extra maatregelen en kun je niet altijd op dezelfde manier werken.'

Eén lastige situatie hoeft niet direct tot problemen te leiden. Maar als de werkdruk al hoog is, een medewerker fysiek zwaar werk doet en daar ook nog een vervelende situatie met een patiënt of familielid bij komt, stapelt de belasting zich op. Juist die optelsom maakt het werk in de zorg zwaar.'

Sociale en emotionele belasting spelen een grote rol. Wat zie je in de praktijk?

“Zorgmedewerkers werken heel dicht bij mensen. Daardoor krijgen ze soms te maken met boosheid, intimidatie of ongewenste opmerkingen. Dat kan van een patiënt komen, maar ook van familie of bezoekers.

Zo'n opmerking kan veel impact hebben. Zeker als een medewerker de volgende dag opnieuw bij dezelfde patiënt naar binnen moet. Daarom is het belangrijk dat medewerkers zich veilig voelen om zulke ervaringen te bespreken.

Ook praktische zaken kunnen daarbij helpen. Denk aan de inrichting van een ruimte. Als je een lastig gesprek voert, is het prettig om te weten dat je makkelijk weg kunt als een situatie escaleert. Of dat er een collega of beveiliging beschikbaar is. In de thuiszorg ligt dat anders. Daar gaan medewerkers vaak alleen op pad en is er nauwelijks achterwacht. Iedere zorgomgeving vraagt dus om een andere aanpak.”

Ook de fysieke belasting is hoog. Waar liggen volgens jou kansen?

“De zorg wordt fysiek steeds zwaarder. Mensen blijven langer thuis en patiënten die wel worden opgenomen, hebben vaak meer zorg nodig. Er zijn gelukkig veel hulpmiddelen, maar die moet je wel gebruiken. In de praktijk denken medewerkers soms: ik doe het wel even snel zelf. Terwijl kleine aanpassingen al veel verschil kunnen maken. 

Op een kraamafdeling zag ik bijvoorbeeld verpleegkundigen die tijdens het helpen bij borstvoeding lang voorovergebogen naast het bed stonden. Met een kleine verandering in de houding, het bed iets hoger zetten of de moeder vragen iets op te schuiven, kun je de rug al flink ontlasten. Dat kost nauwelijks extra tijd. Het gaat vooral om goed kijken naar het werk: wat is beter voor mezelf? Soms heb je daar geen nieuw hulpmiddel voor nodig.”

Welke rol hebben werkgevers en leidinggevenden bij het voorkomen van verzuim? 

“Een leidinggevende heeft een belangrijke signalerende rol. Hoor je van meerdere collega's dezelfde geluiden of is er regelmatig uitval? Dan is dat een teken dat er misschien meer aan de hand is dan een individueel probleem.

Kijk vervolgens wat er nodig is. Kloppen de werkafspraken nog? Weten medewerkers hoe ze hulpmiddelen goed gebruiken? Zijn de veiligheidsafspraken duidelijk? En weten medewerkers wat ze moeten doen bij agressie of een onveilige situatie?

Ook de cultuur binnen een team speelt mee. Collega's moeten elkaar kunnen aanspreken als iets niet veilig of handig gebeurt. Niet om elkaar te corrigeren, maar om elkaar te helpen."

En wat Dave zorgmedewerkers zelf vooral wil meegeven?

“Blijf net zo goed voor jezelf zorgen als je dat voor een ander wilt doen.”

Meer weten?

Wil je meer weten over trends, ontwikkelingen en uitdagingen in de zorg en hoe Arbo Unie kan helpen om meer grip te krijgen op verzuim? Luister dan naar de podcast of neem contact op met Dave Kreekel.