Waarom uv-straling niet mag ontbreken in een hitteprotocol

Het verschil tussen hitte en uv-straling

“De kracht van de zon noemen we de uv-index of zonkracht. Temperatuur en zonkracht gaan vaak samen, maar niet altijd. Een warme dag heeft vaak een hoge zonkracht, maar ook op een koele of winderige dag kan de uv-straling sterk zijn. Daardoor voelen medewerkers soms weinig warmte, terwijl de huid toch snel verbrandt.

Vanaf april komen in Nederland dagen voor met zonkracht 3 of hoger. Dit is de zonkracht waar  een risico op verbranding bestaat. De zonkracht kan momenteel oplopen tot 8. Dat is voor Nederlandse begrippen zeer hoog. Bij deze zonkracht kan een onbeschermde huid al binnen 10 tot 15 minuten verbranden. Verbranding is niet alleen pijnlijk, maar verhoogt ook het risico op huidkanker op latere leeftijd. Buitenwerkers ontvangen jaarlijks ongeveer 2 tot 3 keer zoveel uv-straling als medewerkers die voornamelijk binnen werken.

Goed om te weten: zonkracht is niet hetzelfde als de recent ingevoerde hittekracht van het RIVM. Hittekracht geeft aan hoe zwaar de hitte voor het menselijk lichaam aanvoelt, terwijl zonkracht de sterkte van de uv-straling weergeeft.”

5 praktische maatregelen voor veilig werken in de zon

1. Neem zonkracht op in het hitteprotocol

Veel organisaties hebben een hitteprotocol dat maatregelen voorschrijft bij hoge temperaturen. We adviseren om naast temperatuur ook de dagelijkse zonkracht standaard op te nemen in het hitteprotocol. 
Door van april tot en met september dagelijks de zonkracht te controleren en deze mee te nemen in de werkvoorbereiding. Zo kunnen tijdig de maatregelen worden genomen die in het protocol vastgelegd zijn.

2. Begin met weren: voorkom blootstelling waar mogelijk

De zon uitzetten kan natuurlijk niet. Maar de blootstelling aan uv-straling verminderen kan wel. De meest effectieve aanpak is om werkzaamheden slim te organiseren. Plan werkzaamheden zoveel mogelijk in de ochtend of later in de middag, werk waar mogelijk in de schaduw en maak gebruik van uv-werende doeken, tenten of andere afschermingen.

Een belangrijke vuistregel is dat de uren tussen 12.00 en 15.00 uur verantwoordelijk zijn voor ongeveer de helft van de dagelijkse uv-blootstelling. Door medewerkers in deze periode zoveel mogelijk uit de zon te houden, kan de zonbelasting sterk worden verminderd.

3. Kies voor beschermende kleding

Kleding is een effectieve vorm van bescherming. Lange mouwen, lange broekspijpen en een pet of helm met nekbescherming verminderen de blootstelling aanzienlijk. Voor medewerkers die veel buiten werken is uv-werende werkkleding met een UPF-waarde van minimaal 40, en bij voorkeur 50+, aan te bevelen. Deze kleding beschermt continu en is minder afhankelijk van gedrag dan zonnebrandcrème.

4. Verstrek en stimuleer het gebruik van zonnebrandcrème

Zonnebrandcrème blijft een belangrijke aanvullende maatregel. Advies is om voor buitenwerk een product met SPF 50 te gebruiken dat zowel tegen UV-A als UV-B beschermt. Smeer ruim voordat het werk begint en herhaal dit regelmatig, zeker bij zweten of wassen. Bescherming door zonnebrandcrème werkt alleen goed als medewerkers voldoende en vaak genoeg smeren.

5. Maak uv-bescherming onderdeel van voorlichting en beleid

Beschermingsmiddelen alleen zijn niet voldoende. Onderzoek laat zien dat veel buitenwerkers het risico op en de gevolgen van huidkanker onderschatten en zich vooral richten op warmte in plaats van uv-straling. Regelmatige voorlichting, toolboxen en aandacht tijdens dagstarts helpen om bewustwording en veilig gedrag te vergroten. Begin hier al in het voorjaar mee, want vanaf half maart kan de zonkracht al hoog genoeg zijn om schade aan de huid te veroorzaken.

uv-straling hoort thuis in de RI&E

uv-straling van de zon valt onder de zorgplicht van de werkgever en hoort daarom thuis in de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Zeker in sectoren zoals bouw, groenvoorziening, transport, infra, landbouw en recreatie is het belangrijk om de risico’s van zonblootstelling structureel te beoordelen en passende maatregelen vast te leggen. Zorg dat medewerkers deze maatregelen kennen. Wijs iemand aan die dagelijkse toezicht houdt op het volgen van de maatregelen op de werkvloer.

Met de toenemende hoeveelheid zonuren en hogere temperaturen wordt aandacht voor uv-straling steeds belangrijker. Door zonveilig werken onderdeel te maken van het arbobeleid, verklein je het risico op gezondheidsschade en draag je bij aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers die buiten werken.
 

Ondersteuning nodig?

Wil je hulp bij het uitvoeren van een RI&E? Onze deskundigen brengen de organisatiedoelen in kaart en bepalen een passende aanpak. Je krijgt advies en handvatten om risico’s te verminderen. Vraag vrijblijvend een offerte aan.